Noord (Eemsdelta) · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor Noord een gemiddelde van 1 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Eemsdelta komt op 1,5 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 6 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Schrijversbuurt de kortste gepubliceerde afstand en Bornholm de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Noord is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Schrijversbuurt gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Bornholm is dat 0,6. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 20 respectievelijk 19,8. Voor Schrijversbuurt komen er gemiddeld 17 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Bornholm is die toevoeging 19,2. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Schrijversbuurt op gemiddeld 0,3 km. Die route was langer vergeleken met de 0,2 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Bornholm horen bij dezelfde vergelijking 1,2 km en 1,2 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Schrijversbuurt en 1,2 km vanuit Bornholm. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Schrijversbuurt woonden volgens de kerncijfers 405 mensen in een buurt met 175 particuliere huishoudens. 95 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 54,3%. In Bornholm kwamen 600 eenpersoonshuishoudens op 1.260 huishoudens uit, oftewel 47,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Bornholm, met 2.460 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 56 bruikbare buurten in Eemsdelta ligt bij Bornholm, met 1,2 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Opwierde Zuid (0,6 km), rond driekwart Oogstbuurt (2,8 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 56 hebben er 28 een kortere afstand dan de 1,2 km van Bornholm. Alleen Bornholm heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2,2 km. Leg de spreiding binnen Noord van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Eemsdelta kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Centrum-Appingedam komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Schrijversbuurt. Het verschil bedraagt 0,1 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Centrum-Appingedam en 0,3 km in Schrijversbuurt. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 1,1 km tegenover 0,4 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de basisschool sterker. Neem die bestemming mee als je in Schrijversbuurt en Centrum-Appingedam hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 4 van de 6 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.430 particuliere huishoudens en bevat Schrijversbuurt, Polarisbuurt, Zandplatenbuurt. De andere 2 buurten omvatten 1.385 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Schrijversbuurt, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Bornholm en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK197906 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.