IJmuiden-West (Velsen) · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor IJmuiden-West een gemiddelde van 0,5 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Velsen komt op 0,5 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 4 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Moerbergbuurt de kortste gepubliceerde afstand en Zuidzijdebuurt de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van IJmuiden-West is hierbij geen muur. De voorziening op 0,1 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Moerbergbuurt gemiddeld 17,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Zuidzijdebuurt is dat 2,8. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 46,4 respectievelijk 24,2. Voor Moerbergbuurt komen er gemiddeld 29,3 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Zuidzijdebuurt is die toevoeging 21,4. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Moerbergbuurt op gemiddeld 0,2 km. Die route was langer vergeleken met de 0,1 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Zuidzijdebuurt horen bij dezelfde vergelijking 0,9 km en 1,1 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Moerbergbuurt en 2 km vanuit Zuidzijdebuurt. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Moerbergbuurt woonden volgens de kerncijfers 210 mensen in een buurt met 115 particuliere huishoudens. 60 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 52,2%. In Zuidzijdebuurt kwamen 105 eenpersoonshuishoudens op 165 huishoudens uit, oftewel 63,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Oud-IJmuiden, met 2.870 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 57 bruikbare buurten in Velsen ligt bij Kerkerinkbuurt, met 0,4 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Bastionbuurt (0,3 km), rond driekwart Kerkpadbuurt (0,7 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 57 hebben er 51 een kortere afstand dan de 1,1 km van Zuidzijdebuurt. Zuidzijdebuurt deelt de waarde met 2 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Wijk 03 IJmuiden-West van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Velsen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Stadhuisbuurt komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Moerbergbuurt. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Stadhuisbuurt en 0,2 km in Moerbergbuurt. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,4 km tegenover 0,7 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de basisschool sterker. Neem die bestemming mee als je in Moerbergbuurt en Stadhuisbuurt hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 0,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 4 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.100 particuliere huishoudens en bevat Moerbergbuurt, Vissersbuurt, Oud-IJmuiden. De andere 1 buurten omvatten 165 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Moerbergbuurt, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 17,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Zuidzijdebuurt en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK045303 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.