De Berg-Noord (Amersfoort) · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor De Berg-Noord een gemiddelde van 1,3 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Amersfoort komt op 0,8 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 4 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Regentesselaan e.o. de kortste gepubliceerde afstand en Staatsliedenbuurt-West de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van De Berg-Noord is hierbij geen muur. De voorziening op 0,6 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Regentesselaan e.o. gemiddeld 6,8 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Staatsliedenbuurt-West is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 61,3 respectievelijk 45,1. Voor Regentesselaan e.o. komen er gemiddeld 54,5 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Staatsliedenbuurt-West is die toevoeging 45,1. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Regentesselaan e.o. op gemiddeld 1 km. Die route was langer vergeleken met de 0,6 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Staatsliedenbuurt-West horen bij dezelfde vergelijking 2,1 km en 1,7 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Regentesselaan e.o. en 0,9 km vanuit Staatsliedenbuurt-West. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Regentesselaan e.o. woonden volgens de kerncijfers 785 mensen in een buurt met 330 particuliere huishoudens. 95 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 28,8%. In Staatsliedenbuurt-West kwamen 160 eenpersoonshuishoudens op 490 huishoudens uit, oftewel 32,7%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Staatsliedenbuurt-West, met 1.115 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 118 bruikbare buurten in Amersfoort ligt bij Regentesselaan e.o., met 0,6 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Damespolderbuurt (0,4 km), rond driekwart Vuurtoren (0,9 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 118 hebben er 110 een kortere afstand dan de 1,7 km van Staatsliedenbuurt-West. Staatsliedenbuurt-West deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,5 km. Leg de spreiding binnen De Berg-Noord van 1,1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Amersfoort kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Bieshaar-Noord komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Regentesselaan e.o.. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,7 km in Bieshaar-Noord en 1 km in Regentesselaan e.o.. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,6 km tegenover 0,4 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Bieshaar-Noord daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Gebruik de wijkwaarde van 1,3 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 4 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 550 particuliere huishoudens en bevat Regentesselaan e.o., Staatsliedenbuurt-Oost. De andere 2 buurten omvatten 855 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Regentesselaan e.o., waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 6,8 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Staatsliedenbuurt-West en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK030718 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.