Hoge Zijde (Alphen aan den Rijn) · Welke aankoop vindt plaats tussen twee afspraken?

Het CBS publiceert voor Hoge Zijde een gemiddelde van 0,7 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Alphen aan den Rijn komt op 1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Emmalaan de kortste gepubliceerde afstand en Gouwsluis de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Hoge Zijde is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Emmalaan gemiddeld 1 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Gouwsluis is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 15,9 respectievelijk 5,2. Voor Emmalaan komen er gemiddeld 14,9 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Gouwsluis is die toevoeging 5,2. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde cafetaria of vergelijkbare zaak lag voor inwoners van Emmalaan op gemiddeld 0,3 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,3 km naar grote supermarkten. Voor Gouwsluis horen bij dezelfde vergelijking 1,2 km en 1,5 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,3 km vanuit Emmalaan en 0,8 km vanuit Gouwsluis. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Emmalaan woonden volgens de kerncijfers 2.730 mensen in een buurt met 1.320 particuliere huishoudens. 520 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 39,4%. In Gouwsluis kwamen 140 eenpersoonshuishoudens op 610 huishoudens uit, oftewel 23%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Emmalaan, met 2.730 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een tussendoortje en een drankje wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 84 bruikbare buurten in Alphen aan den Rijn ligt bij Hazerswoude-Dorp-Oost, met 0,9 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Zonneveld (0,5 km), rond driekwart Buitengebied Koudekerk aan den Rijn (1,4 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 84 hebben er 66 een kortere afstand dan de 1,5 km van Gouwsluis. Gouwsluis deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,9 km. Leg de spreiding binnen Hoge Zijde van 1,2 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Alphen aan den Rijn kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Botanicusbuurt komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Emmalaan. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een cafetaria of vergelijkbare zaak zijn de bijbehorende gemiddelden 0,3 km in Botanicusbuurt en 0,3 km in Emmalaan. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,3 km tegenover 0,3 km. De alternatieve aankoop bij een cafetaria of vergelijkbare zaak levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Botanicusbuurt daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Gebruik de wijkwaarde van 0,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.095 particuliere huishoudens en bevat Emmalaan, Paradijslaan. De andere 3 buurten omvatten 1.885 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een kleine foodwinkel. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Emmalaan, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Kijk per kwartier hoeveel bezoekers direct weer doorlopen en hoeveel mensen bewust blijven staan. Registreer bij vrijwillige gesprekken de eerstvolgende bestemming. Dat helpt onderscheid maken tussen een spontane aankoop onderweg en een voorraadboodschap die ook een andere dag had kunnen plaatsvinden. Herhaal diezelfde proef in Gouwsluis en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK048405 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.